Fundacja rodzinna pozwala oddzielić majątek od osoby fundatora i zarządzać nim zgodnie z zasadami określonymi w statucie. Jest wykorzystywana przede wszystkim przy planowaniu sukcesji, ochronie majątku rodzinnego oraz porządkowaniu relacji między firmą, rodziną i przyszłymi beneficjentami. Co można wnieść do majątku fundacji i jak wpływa to na kwestie podatkowe? 

Co można wnieść do majątku fundacji rodzinnej?

Do fundacji rodzinnej można wnieść różne składniki majątkowe, o ile mają one wartość ekonomiczną i mogą służyć realizacji celu podmiotu. Najczęściej są to:

  • środki pieniężne, 
  • udziały,
  • akcje w spółkach, 
  • nieruchomości, 
  • papiery wartościowe, 
  • ogół praw i obowiązków w spółkach osobowych, 
  • prawa własności intelektualnej, 
  • wierzytelności,
  • inne aktywa inwestycyjne.

Jaki jest minimalny fundusz założycielski fundacji?

Minimalny fundusz założycielski fundacji rodzinnej wynosi 100 000 zł. Fundator musi wnieść mienie co najmniej o takiej wartości. Może to być gotówka, ale także inne aktywa, np. udziały, akcje, nieruchomość lub prawa majątkowe, jeżeli ich wartość odpowiada wymaganej kwocie.

Fundusz założycielski powinien być określony w statucie. Lepiej nie traktować go wyłącznie jako formalnego minimum. Majątek wniesiony do fundacji powinien być dostosowany do celu jej utworzenia, planowanych świadczeń na rzecz beneficjentów oraz kosztów funkcjonowania podmiotu. Nieadekwatne zasoby mogą utrudnić realizację założeń sukcesyjnych i organizacyjnych.

Konsekwencje podatkowe po wniesieniu majątku do fundacji rodzinnej

Samo wniesienie majątku do fundacji rodzinnej co do zasady nie powinno powodować opodatkowania podatkiem dochodowym po stronie fundatora. Wynika to z tego, że nie otrzymuje on w zamian udziałów ani akcji, tak jak przy wniesieniu wkładu do spółki. Przekazuje majątek do odrębnej osoby prawnej, która ma działać zgodnie z określonym celem.

Nie oznacza to jednak, że dalsze funkcjonowanie podmiotu nie powoduje powstawania obowiązku podatkowego. Fundacja rodzinna jest podatnikiem CIT, choć w określonym zakresie korzysta ze zwolnienia. Podatek może pojawić się m.in. przy wypłacie świadczeń beneficjentom, przekazaniu mienia po rozwiązaniu bytu albo przy dochodach z działalności wykraczającej poza ustawowo dopuszczalny zakres.

W kontekście podatkowym znaczenie ma również to, co fundacja zrobi z otrzymanym majątkiem. Inne skutki może mieć długoterminowe posiadanie udziałów, inne sprzedaże aktywów, a jeszcze inne wykorzystywanie nieruchomości w działalności gospodarczej. Konkretne skutki można ocenić przede wszystkim w kontekście planowanego modelu działania fundacji, a nie samego momentu wniesienia majątku.

Darowizna fundatora na rzecz fundacji a podatki

Wniesienie majątku do fundacji rodzinnej bywa potocznie określane jako darowizna, ale nie powinno się go utożsamiać ze zwykłą darowizną między osobami fizycznymi. Fundacja rodzinna działa na podstawie odrębnych przepisów, a przekazanie mienia służy realizacji jej celu oraz pokryciu funduszu założycielskiego albo zwiększeniu majątku.

Jak wspomnieliśmy, wniesienie przez fundatora mienia zasadniczo nie powinno powodować powstania przychodu w PIT. Trzeba jednak pamiętać, że późniejsze świadczenia wypłacane beneficjentom mogą być opodatkowane. Fundacja płaci 15% CIT od świadczeń przekazywanych beneficjentom. Po stronie beneficjentów wpływ na wysokość obowiązującej daniny ma natomiast ich relacja z fundatorem. Najbliższa rodzina może korzystać ze zwolnienia z PIT (tzw. zerowa grupa podatkowa), natomiast inni podlegają opodatkowaniu.

Przed wniesieniem majątku do fundacji rodzinnej warto skonsultować planowaną strukturę z doradcą prawnym i podatkowym. Zespół Destrier wspiera fundatorów w analizie skutków prawnych, podatkowych i księgowych konkretnych działań oraz w przygotowaniu rozwiązań dopasowanych do charakteru majątku i celów sukcesyjnych.