Rok 2026 przyniesie przedsiębiorcom liczne zmiany w przepisach podatkowych oraz regulacjach dotyczących składek i prowadzenia ksiąg rachunkowych. Nowelizacje obejmują podatek VAT, PIT, CIT, składki ZUS, a także zasady ewidencji i rozliczeń elektronicznych. Ich wdrożenie wymaga dostosowania procedur wewnętrznych, systemów księgowych oraz budżetów firm.
Księgi rachunkowe i PKPiR – wyłącznie forma elektroniczna
Od 1 stycznia 2026 r. podatkowa księga przychodów i rozchodów (PKPiR) będzie prowadzona wyłącznie w formie elektronicznej. W związku z tym podatnicy będą zobowiązani do przesyłania jednolitego pliku z PKPiR w ramach e-deklaracji. Nowy wzór PKPiR obejmuje m.in. identyfikatory e-faktur, co umożliwi szybszą weryfikację rozliczeń przez urzędy. Obowiązek raportowania w zakresie podatku dochodowego (PIT i CIT) będzie dotyczył większości przedsiębiorców, którzy za rok 2026 sporządzą i przekażą plik JPK_CIT.
Podatek VAT – Krajowy System e-Faktur i limit zwolnienia
Od 1 lutego 2026 r. duże podmioty (obrót > 200 mln zł) będą zobowiązane do wystawiania faktur wyłącznie przez Krajowy System e-Faktur (KSeF). Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązek ten obejmie wszystkie przedsiębiorstwa, a faktury tradycyjne, w tym PDF, utracą moc dokumentu księgowego. Wprowadzenie KSeF skraca termin zwrotu VAT do 40 dni, co ma zachęcać do cyfryzacji procesów fakturowania.
Podniesiony zostanie także limit zwolnienia z VAT – z 200 tys. zł do 240 tys. zł. Podatnicy, których sprzedaż w 2025 r. mieściła się między 200 a 240 tys. zł, również będą mogli skorzystać ze zwolnienia od 1 stycznia 2026 r., zgodnie z przepisem przejściowym.
Ordynacja podatkowa – zmiany w przedawnieniu zobowiązań i uproszczenia raportowe
Nowelizacja Ordynacji podatkowej wprowadza m.in.:
- zawieszanie biegu przedawnienia wyłącznie w przypadku poważnych przestępstw skarbowych (uszczerbek > 933 000 zł),
- przerywanie, a nie zawieszanie biegu przedawnienia w razie wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego,
- wydłużenie okresu przedawnienia do 6 lat, jeśli korekta deklaracji zostanie złożona w ostatnich 12 miesiącach przed upływem terminu.
Uproszczono także obowiązki raportowania schematów podatkowych (MDR), co zmniejsza obciążenia administracyjne dla podatników i doradców. Od początku 2026 r. możliwe będzie składanie korekt deklaracji po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, przy częściowym uwzględnieniu stwierdzonych nieprawidłowości.
PIT i CIT – limity amortyzacji i ulgi
Nowe przepisy w zakresie PIT i CIT wprowadzają zmiany dotyczące amortyzacji środków trwałych, ulg podatkowych oraz obowiązków ewidencyjnych. Od 2026 r. limity amortyzacyjne dla samochodów firmowych będą wynosić:
- 225 tys. zł dla pojazdów elektrycznych i wodorowych,
- 150 tys. zł dla samochodów niskoemisyjnych (≤ 50 g CO₂/km),
- 100 tys. zł dla pozostałych pojazdów.
Zniesione zostaną sankcje za drobne nieprawidłowości w rozliczeniach wewnątrz Podatkowych Grup Kapitałowych, a opodatkowanie w Specjalnych Strefach Ekonomicznych będzie dotyczyć jedynie rzeczywiście uzyskanego dochodu. Nie będzie również obowiązku publikowania informacji o strategii podatkowej.
Składki ZUS i zdrowotne – koniec ulgi 75%
Od 2026 r. składka zdrowotna przedsiębiorców będzie liczona od 100% minimalnego wynagrodzenia, co kończy obowiązującą dotąd ulgę 75%. Zmiana ta dotyczy przede wszystkim jednoosobowych działalności gospodarczych rozliczających się według skali podatkowej lub podatku liniowego. Jednocześnie zwiększony zostanie limit kwoty, jaką może uiścić osoba trzecia na poczet zobowiązań podatkowych – z 1 000 zł do 5 000 zł.
Przygotowanie przedsiębiorstwa do zmian 2026
W świetle licznych nowelizacji przedsiębiorcy powinni odpowiednio wcześniej przygotować swoje procedury, systemy księgowe oraz budżety. Kluczowe jest zapewnienie:
- pełnej kompatybilności oprogramowania z KSeF,
- elektronicznej obsługi PKPiR,
- monitorowania limitów amortyzacyjnych i składkowych,
- aktualizacji regulaminów wynagrodzeń oraz procedur wewnętrznych,
- dostosowania procesów raportowania do nowych wymogów.
