Poniżej odpowiadamy na pytania, które najczęściej słyszymy od zagranicznych klientów przygotowujących pierwsze umowy handlowe z polskimi kontrahentami.

Czy umowa handlowa musi być w formie pisemnej, żeby była ważna?

Zwykle nie. Dla większości umów handlowych — dostawy, dystrybucji, świadczenia usług — polskie prawo nie wymaga żadnej szczególnej formy pod rygorem nieważności; umowa jest ważna nawet zawarta ustnie lub przez wymianę e-maili. Forma pisemna lub dokumentowa jest jednak praktycznym standardem, bo to strona powołująca się na umowę musi wykazać jej treść w razie sporu. Wyjątki — gdzie forma jest obowiązkowa — obejmują m.in. przeniesienie własności nieruchomości (akt notarialny) czy zbycie udziałów w spółce z o.o. (forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi — art. 180 Kodeksu spółek handlowych). Formę pisemną pod rygorem nieważności wymagają też umowy przenoszące autorskie prawa majątkowe (np. do oprogramowania, projektów graficznych czy treści marketingowych) oraz umowy licencji wyłącznej (art. 53 i art. 67 ust. 5 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych) — sam e-mail lub zwykły skan nie wystarczą. Licencja niewyłączna nie wymaga szczególnej formy.

Jakie prawo reguluje umowę, jeśli strony same go nie wybiorą?

Zastosowanie znajdą wtedy reguły domyślne Rozporządzenia Rzym I, zależne od typu umowy — np. umowa sprzedaży towarów podlega prawu państwa zwykłego pobytu sprzedawcy (spółki — centralnej administracji), a umowa o świadczenie usług prawu państwa zwykłego pobytu usługodawcy (spółki — centralnej administracji). Dodatkowo przy międzynarodowej sprzedaży towarów między przedsiębiorcami z krajów będących stronami Konwencji wiedeńskiej (CISG) — w tym Polski i większości krajów UE — konwencja ta stosuje się automatycznie, niezależnie od wyboru prawa krajowego, chyba że strony wyraźnie ją wyłączą.

Czy mogę zastrzec w umowie, że spory rozstrzyga sąd w moim kraju?

Co do zasady tak — swoboda umów obejmuje również wybór sądu właściwego. Wobec kontrahentów z Unii Europejskiej taka klauzula jurysdykcyjna jest uznawana na mocy Rozporządzenia Bruksela I bis i ma zwykle charakter wyłączny. Jeśli wskażesz sąd państwa członkowskiego UE, klauzula działa na podstawie Bruksela I bis niezależnie od siedziby stron; w pozostałych przypadkach wobec kontrahentów spoza UE decydują przepisy polskiego Kodeksu postępowania cywilnego oraz ewentualne umowy międzynarodowe łączące Polskę z danym krajem. Alternatywą dla sądu państwowego jest arbitraż — np. przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej — którego wyroki łatwiej egzekwować za granicą dzięki Konwencji nowojorskiej.

⚠️ Uwaga: kara umowna nie należy się automatycznie za samo opóźnienie w zapłacie
Kara umowna w rozumieniu art. 483 Kodeksu cywilnego zabezpiecza wykonanie zobowiązań niepieniężnych (np. terminowej dostawy) — jej zastrzeżenie wprost na wypadek opóźnienia w zapłacie ceny bywa kwestionowane, bo dotyczy zobowiązania pieniężnego. Za opóźnienie w płatności między przedsiębiorcami przysługują zamiast tego odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (naliczane automatycznie, bez wezwania) oraz zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności (40, 70 lub 100 euro, zależnie od wysokości długu). Zagraniczny wierzyciel, który liczy wyłącznie na karę umowną za spóźnioną płatność, może się rozczarować skutecznością takiego zapisu.

Ile czasu mam na dochodzenie zapłaty od polskiego kontrahenta?

Dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej — a więc większości roszczeń z umów handlowych — termin przedawnienia wynosi 3 lata od dnia wymagalności roszczenia, przy czym jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. W praktyce oznacza to, że realny czas na dochodzenie roszczenia bywa dłuższy niż wynikałoby z prostego liczenia „3 lata od daty faktury”.

Czy podpis elektroniczny ma taką samą moc prawną jak własnoręczny?

Tak, pod warunkiem że jest to kwalifikowany podpis elektroniczny — zgodnie z art. 78¹ Kodeksu cywilnego forma elektroniczna z takim podpisem jest prawnie równoważna formie pisemnej (art. 78 KC), która wymaga podpisu własnoręcznego. Zwykły, niekwalifikowany podpis elektroniczny (np. skan podpisu albo podpis w narzędziu typu DocuSign bez kwalifikowanego certyfikatu) nie jest równoważny formie pisemnej, ale może wystarczyć jako forma dokumentowa — co dla większości umów handlowych, niewymagających formy pisemnej pod rygorem nieważności, jest w zupełności wystarczające.

Co zrobić, jeśli polski kontrahent nie płaci mimo wezwań?

Standardowa ścieżka to pisemne wezwanie do zapłaty, a następnie — w razie braku reakcji — pozew o zapłatę. Dla prostych, bezspornych roszczeń pieniężnych szybszą opcją jest elektroniczne postępowanie upominawcze (e-sąd), prowadzone w całości zdalnie. Sąd wydaje nakaz zapłaty bez rozprawy; jeśli dłużnik nie wniesie sprzeciwu w terminie 2 tygodni, nakaz staje się prawomocny i stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji komorniczej.

💡 Wskazówka Destrier
Przygotowując dwujęzyczną wersję umowy (np. polsko-angielską), warto z góry wskazać w samej umowie, która wersja językowa jest rozstrzygająca w razie rozbieżności w tłumaczeniu — bez takiego zapisu spór o samą treść umowy może poprzedzić spór o jej wykonanie. Kancelaria Destrier przygotowuje dwujęzyczne wersje umów z jasno określoną hierarchią językową, dopasowane do wymogów obu stron transakcji.

Czy mogę zamiast sądu wybrać arbitraż?

Tak — swoboda umów obejmuje wybór arbitrażu zamiast sądu państwowego, o ile obie strony wyraźnie się na to zgodzą (zapis na sąd polubowny). W Polsce najczęściej wybieranym forum jest Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej, prowadzący postępowania także w językach obcych. Główną praktyczną zaletą arbitrażu w sporach międzynarodowych jest łatwiejsza wykonalność wyroku za granicą dzięki Konwencji nowojorskiej z 1958 r., której stroną jest ponad 170 państw.

Masz inne pytanie dotyczące umów handlowych w Polsce? Kancelaria Destrier odpowiada na pytania zagranicznych inwestorów na każdym etapie współpracy z polskim kontrahentem — od przygotowania umowy, przez zabezpieczenie jej wykonania, po dochodzenie zapłaty. Skontaktuj się z nami.

Stan prawny: 2026 (aktualizacja: październik 2026). Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji zalecamy konsultację z kancelarią.