Transakcje transgraniczne M&A wiążą się z dodatkowymi wymogami prawnymi. W zależności od branży, wartości transakcji czy kraju pochodzenia inwestora konieczne może być np. uzyskanie zgody Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), przeprowadzenie kontroli inwestycji czy spełnienie dodatkowych wymogów. Sprawdź najważniejsze informacje na ten temat.
Które transakcje podlegają kontroli inwestycji zagranicznych w Polsce?
Zgodnie z polskimi przepisami kontroli podlegają transakcje, w których inwestor zagraniczny uzyskuje znaczną część udziałów lub dominującą pozycję w polskim podmiocie objętym ochroną (według przepisów ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o kontroli niektórych inwestycji). Może ona dotyczyć zarówno bezpośredniego, jak i pośredniego nabycia udziałów lub akcji, a także uzyskania praw pozwalających na sprawowanie faktycznej kontroli nad spółką.
Jakie sektory są chronione przed przejęciem przez podmioty spoza UE?
Przed przejęciem przez podmioty pochodzące spoza Unii Europejskiej, a także te nienależące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, chronione są najważniejsze sektory gospodarki o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Dotyczy to przedsiębiorstw zajmujących się m.in.:
- wytwarzaniem energii elektrycznej,
- magazynowaniem i przechowywaniem benzyn silnikowych, oleju napędowego lub gazu ziemnego,
- przeładunkiem ropy naftowej i jej produktów w portach morskich.
Kontroli podlegają transakcje, których celem jest:
- uzyskanie 20% lub więcej udziałów bądź akcji spółki,
- uzyskanie co najmniej 20% głosów w organie stanowiącym podmiotu objętego ochroną,
- uzyskanie zdolności do decydowania o kierunkach działalności podmiotu.
Ustawa uwzględnia także przypadki osiągnięcia znacznego uczestnictwa lub dominacji w pośrednim lub następczym nabyciu w wyniku np. transakcji asset deal, czyli wydzierżawienia przedsiębiorstwa od innego podmiotu lub jego zorganizowanej części.
Jakie zgody są potrzebne przy przejęciu polskiej spółki przez inwestora zagranicznego?
Jeśli transakcja dotyczy podmiotu objętego ochroną na podstawie wspomnianej ustawy, zagraniczny inwestor musi wcześniej zawiadomić Prezesa UOKiK o zamiarze jej przeprowadzenia. W ramach postępowania organ ocenia, czy planowana inwestycja może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Transakcja może zostać zrealizowana, jeżeli Prezes UOKiK nie zgłosi sprzeciwu wobec inwestycji.
Inwestycja zagraniczna może także podlegać kontroli koncentracji, której celem jest przeciwdziałanie nadmiernej konsolidacji przedsiębiorców, mogącej prowadzić do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku poprzez uzyskanie lub umocnienie dominującej pozycji.
Prezes UOKiK wydaje zgodę na koncentrację transakcji, które wywierają lub mogą wywrzeć skutki na terytorium RP. Jej uzyskanie jest konieczne w przypadku, gdy:
- łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym zgłoszenie przekracza równowartość 1 mld euro
lub
- łączny obrót na terytorium RP przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 50 mln euro.
Przed rozpoczęciem transakcji należy zweryfikować, czy wymaga ona zgłoszenia do UOKiK albo uzyskania zgody na koncentrację lub innych zezwoleń regulacyjnych.
Ile trwa uzyskanie zgody UOKiK na koncentrację?
Wniosek o jej wydanie może być rozpatrywany dwuetapowo, a czas trwania postępowania zależy przede wszystkim od stopnia złożoności sprawy. Jeśli nie wymaga ona przeprowadzenia badania rynku i nic nie budzi wątpliwości, zajmuje to 1 miesiąc. W przypadku skomplikowanych spraw wymagających dokładniejszej analizy czas rozpatrywania wniosku wydłuża się o kolejne 4 miesiące oraz ewentualnie dodatkowy czas oczekiwania na szczegółowe informacje i dokumenty.
W zależności od sektora, w którym działa spółka, transakcja może wymagać uzyskania także zgody właściwego organu regulacyjnego lub spełnienia dodatkowych wymogów. Przykładowo, przejęcie podmiotu działającego na rynku finansowym może wymagać uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego.
Transakcje transgraniczne M&A na terenie Polski wymagają uwzględnienia nie tylko kwestii biznesowych, lecz także wymogów regulacyjnych. Należy sprawdzić, czy przejęcie podlega kontroli inwestycji zagranicznych, kontroli koncentracji lub wymaga uzyskania zgód właściwych organów sektorowych. Ważne jest także prawo właściwe i jurysdykcja w transgranicznej umowie, jeśli podmioty pochodzą z różnych państw. Prawidłowe przeprowadzenie analizy prawnej na wczesnym etapie pozwala zidentyfikować potencjalne ograniczenia i obowiązki oraz zaplanować harmonogram transakcji.
