Transakcje M&A są coraz powszechniej wykorzystywane także na rynku private equity. Dla zarządzających funduszami oznaczają nie tylko możliwość przejęcia atrakcyjnego biznesu o dużym potencjale inwestycyjnym, ale także konieczność zabezpieczenia interesów inwestorów na każdym etapie transakcji. Dowiedz się, jakie są kluczowe kwestie prawne w transakcjach M&A, które trzeba wziąć pod uwagę.

Wybór odpowiedniego modelu transakcji – share deal czy asset deal?

W transakcjach private equity zazwyczaj stosuje się model share deal, czyli nabycie udziałów lub akcji spółki, które pozwala inwestorowi przejąć kontrolę nad całym przedsiębiorstwem i zachować ciągłość jej działalności. Asset deal może być korzystniejszym rozwiązaniem, gdy przedmiotem transakcji mają być wyłącznie wybrane składniki majątku, np. konkretne aktywa lub część spółki. W ten sposób można ograniczyć zakres przejmowanych zobowiązań.

Zarządcy funduszami przy wyborze modelu przeprowadzania transakcji fuzji i przejęć powinni uwzględnić przede wszystkim zakres przejmowanych aktywów i zobowiązań. Warto zwrócić uwagę także na to, czy wraz z nimi na inwestora przejdą potencjalne ryzyka prawne związane z dotychczasową działalnością spółki.

Due diligence prawne w transakcji private equity – jakie ryzyka należy zweryfikować przed transakcją fuzji i przejęcia?

Due diligence prawne w transakcji private equity pozwala zweryfikować przede wszystkim:

  • sytuację prawną spółki – zgodność z obowiązującymi przepisami, wydane licencje na prowadzenie działalności czy prawidłowość przetwarzania danych osobowych,
  • zobowiązania spółki – istniejące i potencjalne zobowiązania, a także zabezpieczenia ustanowione na majątku,
  • zawarte umowy – w szczególności kontrakty zawarte z najważniejszymi kontrahentami, a także umowy przewidujące możliwość rozwiązania współpracy w przypadku zmiany właściciela spółki,
  • ład korporacyjny – poprawność podejmowanych uchwał i funkcjonowania organów spółki, a także ewentualne ograniczenia w zbywaniu udziałów lub akcji,
  • strukturę właścicielską – prawa wspólników lub akcjonariuszy oraz ewentualne obciążenia udziałów i akcji,
  • kwestie pracownicze – umowy zawarte z pracownikami i członkami kadry zarządzającej, obowiązki pracodawcy i ewentualne spory pracownicze,
  • prowadzone postępowania – postępowania sądowe, administracyjne i skarbowe oraz związane z nimi ryzyko finansowe.

Wyniki due diligence mogą mieć bezpośredni wpływ na decyzję o przeprowadzeniu transakcji, jej strukturę oraz zakres zabezpieczeń, jakie zapewni inwestorowi sprzedający.

Zabezpieczenie interesów funduszu dzięki właściwie sporządzonej umowie inwestycyjnej

Umowa inwestycyjna powinna precyzyjnie określać m.in.:

  • strony oraz przedmiot transakcji – określenie inwestora, obecnych wspólników, a także modelu transakcji,
  • cenę i warunki finansowania – warto uwzględnić kwotę inwestycji, a także mechanizmy ustalania ceny, sposób i terminy płatności oraz źródła finansowania,
  • warunki zawieszające – zdarzenia, których spełnienie jest wymagane do przeprowadzenia transakcji, np. uzyskanie wymaganych zgód,
  • prawa i obowiązki stron – ustalenie zobowiązań inwestora i dotychczasowych wspólników oraz spółki przed zamknięciem transakcji i po jej przeprowadzeniu.

Zastanawiasz się, czym różni się umowa inwestycyjna od umowy wspólników? Pierwsza z nich reguluje warunki wejścia inwestora do spółki, a druga – zasady współpracy wspólników i funkcjonowania spółki. Oba dokumenty mogą być zawierane w ramach jednej transakcji private equity i powinny być ze sobą spójne.

Czy spółka przejmowana może finansować własne nabycie?

Spółka przejmowana może w określonych przypadkach uczestniczyć w finansowaniu nabycia jej udziałów lub akcji, jednak taka możliwość jest ograniczona przepisami Kodeksu spółek handlowych i zależy m.in. od rodzaju spółki i spełnienia określonych wymogów.

W przypadku spółki akcyjnej bezpośrednie lub pośrednie finansowanie nabycia bądź objęcia emitowanych przez nią akcji może odbywać się poprzez udzielenie pożyczki, dokonanie zaliczkowej wypłaty lub ustanowienie zabezpieczenia. Warunkiem przeprowadzenia takiej transakcji jest spełnienie wymogów określonych przepisami prawa.

Rynek private equity w Polsce rozwija się systematycznie, choć mniej dynamicznie niż w niektórych innych państwach. Wynika to m.in. z obaw właścicieli spółek przed utratą lub ograniczeniem kontroli nad przedsiębiorstwem, a także możliwością zmiany dotychczasowej strategii jego rozwoju po wejściu nowego inwestora. Odpowiednie przygotowanie transakcji M&A pozwala zarządzającym funduszami ograniczyć ryzyko inwestycyjne i zabezpieczyć interesy inwestorów oraz stworzyć podstawy do dalszego rozwoju przedsiębiorstwa.